تاریخ انتشار: شنبه ۲۲ اسفند ۹۴ ساعت ۰۶:۲۸
PrintFriendly and PDF
اماکن تاریخی فارس را بهتر بشناسید

فارس؛ شیرازه فرهنگ و تمدن ایران‌زمین/ به تاریخ سفر کنید

به استان فارس که سفر می‌کنید انگار در حال قدم زدن در تاریخ و تمدن ایران زمین هستند، از تخت‌جمشید گرفته تا بهشت گمشده و آبشار مارگون و حافظیه و سعدیه همه و همه شما را در عمق تاریخ و ادب این مرز و بوم با خود همراه می‌سازد.
مقبره کورش

استان فارس بیش از سه هزار اثر ثبت شده در فهرست آثار ملی کشور دارد که هرکدام به‌نوبه خود گویای تمدن و تاریخ کهن این خطه از کشور است.

تخت جمشید، پاسارگاد، باغ ارم ، کاخ اردشیر، نقش رستم و صدهار اثر تاریخی دیگر این استان را از لحاظ برخورداری از آثار تاریخی در صدر کشور قرار داده است.

به استان فارس که سفر می‌کنید انگار در حال قدم زدن در تاریخ و تمدن ایران زمین هستند، از تخت‌جمشید گرفته تا بهشت گمشده و آبشار مارگون و حافظیه و سعدیه همه و همه شما را در عمق تاریخ و ادب این مرز و بوم با خود همراه می‌سازد.

شاهچراغ(ع)

 بارگاه حضرت شاهچراغ برادر امام رضا(ع) در خیابان احمدی قرار دارد و از مهم‌ترین زیارتگاه‌های عاشقان خاندان عصمت و طهارت در شیراز است.

 در قسمت جنوبی صحن، موزه شاهچراغ قرار دارد. دور تا دور آرامگاه به شیوه سنتی و با معماری اصیل ایرانی بازارهایی در دو طبقه ساخته شده است. این آرامگاه همواره زیارتگاه اهل دل و حاجتمندان بوده است.

باغ ارم

باغ جهانی ارم یکی از مشهورترین باغ‌های ایران محسب می شود که در شمال غربی شیراز و در خیابان ارم قرار دارد. سروناز باغ ارم از لحاظ زیبایی بی‌نظیر در میان درختان این باغ جلوه‌گری می کند.

در اواخر دوره زندیه، سران ایل قشقایی این باغ را محل استقرار خود قرار داده و جانی خان، ایلخان قشقایی و پسرش محمد قلی خان، عمارت باشکوهی را در این باغ پی‌ریزی کردند.

در زمان ناصرالدین شاه قاجار حاج حسنعلی خان ملغب به نصیرالملک این باغ را خریداری و شروع به ساخت عمارت زیبایی در آن کرد و پس از فوت وی خواهرزاده او امور باغ را بر عهده گرفت و ساختمان نیمه کاری باغ را به اتمام رساند.

شیوه معماری عمارت به تقلید از معماری دوره زندیه و قاجاریه است.

عمارت سه طبقه باغ ارم  که پشت بام آن شیروانی شده دارای ایوانی دو ستونی است که سقفی مسطح دارد. تزیینات ساختمان از لحاظ معماری، نقاشی، حجاری ، کاشیکاری، گچبری از شاهکارهای معماری هنرمندن دوره قاجار به شمار می رود.

این باغ چندی پیش به ثبت جهانی نیز رسیده است.

کاخ اردشیر بابکان

کاخ اردشیر بابکان از جاذبه‌های تاریخی و گردشگری شهرستان فیروزآباد به شمار می رود.

 این بنا در دوران اردوان پنجم  آخرین پادشاه اشکانی به دست اردشیر بابکان  بنیان‌گذار سلسله ساسانی در سده سه میلادی ساخته شد.

این کاخ دارای تالارهای تو در تو است و با گذشت یک هزار و ۸۰۰ سال همچنان گچ‌بری قسمت بالای دیوارهای داخلی آن سالم مانده‌است.

در ضلع شرقی کاخ، چهار ساختمان گنبدی شکل عظیم وجود دارد، این گنبدها به وسیله ٔ فیل پوش بالا رفته است. در ضلع شمالی خارج از دیوار کاخ نیز چشمه‌ای زلال از دل خاک می‌جوشد و استخری طبیعی جلوی این چشمه به وجود آمده‌است.

 نهری از کنار دیوار شرقی کاخ عبور می‌کند که موجب آبادانی شهر گور و کاخ ساسانی بوده‌ا ست. کمی بالاتر از کاخ آتشدانی برای مراسم مذهبی وجود دارد. وجود چهار عنصر طبیعی آب، باد، خاک و آتش امتیار ویژه‌ای به این منطقه داده ‌است.

آرامگاه کورش

گردشگرانی که از مسیر اصفهان به سمت شیراز در حال حرکت هستند، به طور حتم در میانه راه در شهر سعادت شهر سری به مجموعه جهانی پاسارگاد نیز خواهند زد.

این مجموعه دربرگیرنده ساختمان‌هایی چون آرامگاه کوروش، باغ پادشانی پاسارگاد، کاخ دروازه و …است.

این مجموعه، پنجمین مجموعه ثبت‌شده در فهرست آثار میراث جهانی در ایران است که در نشست یونسکو به دلیل دارا بودن شاخص‌های فراوان با ۱۰۰ در صد آرا درفهرست آثار جهانی  به ثبت رسید.

قلعه اژدها پیکر در جنوبی ترین نقطه فارس

قلعهٔ اژدهاپیکر در شهرستان لارستان واقع در جنوبی ترین نقاط فارس بر روی تپه‌ای در جانب شمالی شهر قرار دارد.

بین این تپه و تپه‌ای که “قلعهٔ نارین” بر روی آن ساخته شده، دره ای تنگ وجود دارد که مسیر رودخانهٔ خشکی به نام رودخانه “وروند” است.

قدمت آثار و بقایای آن به دوره ساسانی می رسد و استحکامات و تأسیسات داخلی آنچنان محکم و استوار بوده‌است که در قدیم آن را طلسم کیانی می‌نامیده‌اند.

برفراز این کوه چاهی از دل سنگ تراشیده شده که به دولاب مشهور است و درباره آن داستان‌ها و افسانه‌های بسیاری گفته می‌شود.

دهکده قلات جاذبه طبیعی برای گردشگران

در میان آثار و بناهای تاریخ، جاذبه های طبیعی استان فارس نیز در خور توجه و بازدید هستند.

دهکده ییلاقی قلات یکی از این جاذبه ها محسوب می شود که در فاصله ۴۰ کیلومتری شمال غرب شیهر شیراز قرار دارد.

بقایای کلیسای تجلیل مسیح، قلعه قزل ارسلان، آسیاب قدیمی و خانه های قدیمی در ساختار کوهستانی از جمله جاذبه هایی هستند که در کنار طبیعت زیبای قلات، می توان از آنها نیز بازدید کرد.

ساختار قدیمی روستای قلات با قابلیتهای طبیعی، چشمه سارها، باغها و آبشارهای زیبا علاقمندان و دوستداران بیشماری را به این منطقه ییلاقی جلب کرده است.

دارابگرد یکی از کهن ترین شهرهای ایران

شهرستان داراب نیز مملو از جاذبه های گردشگری و تاریخی است که از جمله آن می توان به شهر دارابگرد اشاره کرد

این شهر از کهن‌ترین شهرهای ایران و جهان محسوب می‌شود و پیشینه آن به بیش از دو هزار و ۵۰۰ سال می‌رسد. دارابگرد نام یکی از پنج  شهرستان ایالت پارس در ایران قدیم است.

سبک بنای شهر اقتباس از شهرهای قدیم بین‌النهرین باستان است. دیوار اطراف شهر باقی مانده و هنوز برخی از بقایای بناها از جمله کاخ و قلعه حاکم شهر بر فراز قله میانی دیده می‌شود.

بنای شهر دارابگرد بر مبنای برخی روایات تاریخی منسوب به داراب پسر بهمن پسر اسفندیار کیانی بوده است.

دارابگرد نام یکی از پنج شهرستان ایالت پارس در ایران قدیم بوده که به نام «دارابجرد» نیز معروف است. این شهر در فاصله شش کیلومتری شهر داراب فعلی قرار گرفته و نخستین پایتخت سلسله ساسانیان و یکی از قدیمی ترین شهرهای باستانی ایران و جزو پنج شهر تاریخی استان فارس است.

قدمت این شهر به دوره هخامنشیان می رسد و نخستین شهر مدور فلات ایران محسوب می شود. پیرامون این شهر، دیوار مخروطی عظیمی از گل رس و سنگ و ملاط آهک ساخته شده که ارتفاع آن به بیش از ۱۰ متر می رسد و از آن به عنوان طولانی‌ترین دیوار گلی۲۵۰۰ ساله یاد می شود.

فدامی؛ آبشاری با چهار نوع آب

آبشار «فدامی» در داراب نیز از چهار نوع آب شور، شیرین، سرد و گرم برخوردار و به عنوان منحصر به فردترین آبشار ایران مطرح است.

آبشار فدامی از زیباترین آبشارهای کشور است. فاصله این آبشارها از مرکز استان فارس ۳۸۰ کیلومتر است که در منطقه گرم و خشک بخش فرگ داراب و در آخرین نقطه جنوب شرقی فارس در مسیر بندر عباس واقع شده است.

آبشارهای شور و شیرین فدامی در هشت کیلومتری شمال غربی شهر فدامی و در فاصله ۱۳۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر داراب واقع شده است.

عرض آبشار شیرین فدامی در گذشته به ۸۰۰ متر می رسید و عریض ترین آبشار طبیعی ایران محسوب می شد به دلیل خشکسالی و استفاده بی رویه کشاورزان بالادست اکنون به ۲۰۰ متر رسیده است.

ارتفاع آبشار شیرین بین ۱۲ تا ۲۰ متر و ارتفاع آن از سطح دریا ۹۰۰ متر است. رودخانه دائمی ایجاد شده ازآبشارهای فدامی حدود دو هزار هکتار از نخیلات پایین دست را آبیاری می کند.

یکی از وی‍ژگیهای آبشار فدامی وجود چهار نوع آب شور و شیرین و سرد و گرم است که در فاصله ۲۰ متری آبشار شیرین با هم مخلوط می شوند و استخر طبیعی زیبایی را پدید می آورند.

ارتفاع آبشار شور فدامی که در بالادست آبشار شیرین واقع شده ۱۰ تا ۱۵ متر است.

آرامگاه حافظ

خواجه شمس‌الدین محمد ملقب به «لسان‌الغیب» و متخلص به «حافظ» از غزل‌سرایان بنام است که در حدود سال ۷۲۶ هجری قمری در شیراز به دنیا آمد، حافظ همه قرآن را از بر داشته و آن را با ۱۴ روایت می‌خوانده از این رو وی متخلص به حافظ است.

دیوان حافظ بیش از شش هزار بیت دارد که دربرگیرنده قصیده، غزل، مثنوی، رباعی و … است و از این میان، غزلیات وی از همه مشهورترند. حافظ از شاعران بنام سده هشتم هجری قمریمی است که با گذشت سده‌ها از مرگ وی، هنوز دیوان او به زبان‌های گوناگون دنیا به چاپ می‌رسد.

حافظ علاقه فراوانی به شیراز داشت از این رو بجز دو سفر کوتاه، در تمام عمر در شیراز اقامت گزید. حافظ در سال ۷۹۱ هجری قمری دیده از جهان فروبست.

آرامگاه سعدی

مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله شیرازی مشهور به «سعدی» در اوایل سده هفتم هجری قمری در شیراز به دنیا آمد. سعدی شیرازی، بزرگترین شاعری است که پس از فردوسی در آسمان ادب فارس درخشیده است و هنوز نیز می‌درخشد. وی در سال ۶۹۰ هجری قمری در شیراز درگذشت.

نخستین جهانگردی که از آرامگاه سعدی نام برده، «ابن بطوطه» جهانگرد مراکشی است که در سال ۷۴۸ هجری قمری؛ یعنی ۵۷ سال پس از مرگ سعدی از آرامگاه وی بازدید کرده است.

بر پایه مدارک موجود، آرامگاه سعدی در سده گذشته بارها تعمیر و بازسازی شده است. کریم‌خان زند در سال ۱۱۸۷ هجری قمری آن را از نو بنا کرد. وی بنایی آجری و دو طبقه بنا کرد که دو اتاق در دو سوی آن قرار داشت. مزار سعدی در اتاق شرقی در طبقه زیرین آن قرار داشت و دور آن نرده‌های چوبی و منبت‌کاری شده قرار گرفته بود.

تخت جمشید

نمی توان به فارس سفر کرد و نگین تاریخ و تمدن این سرزمین را ندید، بنایی شکوهمند که بزرگترین بنای سنگی جهان نیز نام گرفته است. بر فراز تپه سنگی در دامنه غربی کوه رحمت (کوه مهر باستان)، در فاصله ۵۰ کیلومتری شمال غربی شیراز و در ۵ کیلومتری مرودشت، بقایای یکی از عظیم ترین بناهای سنگی جهان قرار گرفته است.

ساختمان بنای شکوهمند تخت جمشید که اندکی بیش از ۱۲۵ هزار مترمربع گستردگی دارد، در سال ۵۱۸ ق. م. به دستور داریوش اول هخامنشی آغاز شد و کارهای ساختمانی در آن تا پایان دوران فرمانروایی هخامنشیان ادامه داشت.

غار سنگ تراشان جهرم

در جنوب شرقی شهر جهرم بر فراز تپه های البرز کوه یکی از بزرگترین و زیباترین غارهای دست ساز جهان خود را نمایان می سازد.

مردمان سرزمین کهن جهرم برای امرار معاش با کوه دست و پنجه نرم کردند.محاسبات دقیقی که برای به جاگذشتن ستون ها و فرو نریختن سنگ ها انجام شده بسیار شگفت انگیز است.

غار شاهپور

 غار شاهپور در فاصله ۲۰کیلومتری شرق کازرون و در استان فارس واقع شده است. این غار در فاصله ای نزدیک از شهر تاریخی بیشاپور و نقوش برجسته تنگ چوگان قرار گرفته است.

در دهانهٔ این غار مجسمهٔ شاپور قرار گرفته‌و به همین دلیل این غار به نام شاپور معروف شده‌است. مجسمه شاپور با وجود گذشت ۱۷۰۰ سال کماکان پابرجاست و تنها مجسمه باقی‌مانده از دوران باستان است که حدود هفت متر ارتفاع دارد و حاصل تراشیده شدن ستون سنگی موجود در غار است.

وزن تقریبی مجسمه۳۰  تن است و  از شاهکارهای هنر ساسانی محسوب می شود.

شهر بیشاپور

یشاپور یکی از شهرهای باستانی ایران در ۲۵ کیلومتری غرب کازرون در استان فارس قرار دارد که در زمان ساسانیان ساخته شده است.

بیشاپور با ۲۰۰ هکتار وسعت از شهرهای مهم دوران خود محسوب میشده و اهمیت ارتباطی داشته است. این شهر از قدیمی ترین شهرهایی بوده که تاریخچه ساخت آن به صورت مکتوب در سنگ نوشته ای موجود است.

شهر بیشاپور مرکز ایالت و کوره اردشیر خوره بوده و تا قرن هفتم هجری آباد و مسکونی محسوب می شده اما پس از آن ویران شده که البته گنجینه ای از آثار ارزشمند ساسانی مانند معبد آناهیتا به شمار می رود.

شهر بیشابور با روش مهندسی یوناینان که توسط هیپوداموس ابداع شده بود در زمینی مستطیل به گونه‌ای طراحی شد که چهار دروازه و دو خیابان آن، یکدیگر را قطع می‌کردند . یکی از خیابانها در جهت شمال به جنوب و دیگری شرق به غرب است و هر کدام در انتها به یکی از دروازه‌های شهر منتهی می‌شده‌اند. دروازه غربی، ورودی اصلی شهر بوده‌است.

بازار وکیل

بازار وکیل شیراز به دستور کریم خان زند در سال ۱۱۳۹-۱۱۷۲ هجری قمری در شیراز ساخته شد که مسجد وکیل و حمام وکیل نیز هرم آثار زندیه در این مکان را کامل کرده است.

بازار وکیل شیراز در نزدیکی دروازه اصفهان تا مدخل بازارهای قدیم امتداد دارد و مشتمل بر حجره هایی با سکوی پهن در دو طرف و هفتاد و چهار دهنه طاقه های بلند است که چهار سوق بلندی در میان آن قرار گرفته که بازارهای فرعی، غربی و شرقی آن را به صورت صلیبی قطع کرده است.

قسمتهای مختلف این بازار، بنا بر کارهایی که در آن صورت میگرفته به نامهای مخصوصی خوانده می شدند از جمله بازار بزرگ، بازار بزازان، بازار ترکش دوزها، بازار علاقه بندها و … و این بنای عظیم مرکز مهمی برای تجارت در شهر شیراز و استان فارس است.

بازار طویل خوش طرحی که از بهترین آثار کریم خان زند است و هنوز تقریبا سالم و پابرجای در شیراز باقیمانده، بنام بازار وکیل مشهور است و تصور می‌رود شهریار زند پس از ملاحظه بازار قدیمی لار از آثار زمان شاه عباس کپی طرح آن را در شیراز ریخته‌است.

تمام کارهای بازرگانی، خرید و فروش کالاهای داخلی و خارجی و مبادلات پایاپای، صدور یا دریافت حوالجات و صرافیها همگی در حجره‌های این بازار انجام می‌گرفته و در واقع بازار وکیل مانند قلب واقعی شیراز بوده و تمام امور بازرگانی در آنجا به جریان می‌افتاده‌است.

بازار جهرم خواهر دوقلوی بازار وکیل

بازار تاریخی شهرستان جهرم فارس که یکی از بناهای باارزش در این شهرستان به شمار می رود .

جهرم در ۱۸۵ کیلومتری شیراز قرار دارد و از بناها و آثار مختلف تاریخی و میراثی برخوردار است. این شهرستان به واسطه وجود بناهایی نظیر غارسنگ شکنان، بازار جهرم و… ظرفیتهای مناسبی در حوزه گردشگری تاریخی دارد.

بازار جهرم یکی از بناهای تاریخی اواخر دوره زندیه در این شهرستان است. از این بنا به عنوان خواهر دوقلوی بازار وکیل شیراز نامبرده می شود.

بازار از نوع بازارهای صلیبی است که یک چهارسوق در وسط آن وجود دارد.این بنا دارای چندین کاروانسرا، مسجد و حمام متصل به خود است. حاج محمدحسین‌خان جهرمی حاکم جهرم (زاده ۱۲۵۶ هجری) این بنا را ساخته‌است.

دیدگاه ها

ثبت نظر

نام:

رایانامه:

متن:

تازه‌ترین اخبار